نمودار
تحلیل و بررسی آمار
جدول آماری حاضر وضعیت متوسط درآمد سالانه خانوار شهری از حقوق‌بگیری را در مناطق شهری ۳۱ استان کشور طی سال ۱۳۹۵ به تصویر می‌کشد. این داده‌ها جریان‌های درآمدی حاصل از کار مزدی را در سه بخش عمده شامل بخش عمومی، تعاونی و خصوصی دسته‌بندی کرده و عواید دریافتی را به دو شکل نقدی یا پولی و مزایای غیرپولی تفکیک نموده‌اند.
بر اساس نتایج این آمارگیری، در سطح کل مناطق شهری کشور، میانگین درآمد پولی سالانه هر خانوار شهری از محل اشتغال در بخش خصوصی برابر با ۵۷۹۷۳ هزار ریال بوده است، در حالی که دریافتی پولی سالانه از حقوق‌بگیری بخش عمومی رقم ۳۵۲۰۸ هزار ریال را ثبت کرده است. این ارقام نشان‌دهنده غلبه درآمدی مشاغل مزدبگیری بخش خصوصی در سبد معیشت خانوارهای شهری در این دوره زمانی است.
جایگاه بخش خصوصی در تأمین دستمزد خانوارهای شهری
در بخش حقوق‌بگیری خصوصی، علاوه بر درآمد پولی میانگین ۵۷۹۷۳ هزار ریال در کل کشور، ارزش درآمد غیرپولی نیز به ۵۸۷۹ هزار ریال بالغ شده است. بررسی استانی نشان می‌دهد که استان تهران با ثبت درآمد پولی ۷۵۲۸۰ هزار ریال و درآمد غیرپولی ۹۵۸۲ هزار ریال، بیشترین میانگین دریافتی را از کارفرمایان خصوصی به خود اختصاص داده است. پس از پایتخت، استان البرز با درآمد پولی ۷۱۳۳۹ هزار ریال و استان چهارمحال و بختیاری با ۷۰۶۶۷ هزار ریال در رتبه‌های بعدی عایدی کارمندان و کارگران شهری بخش خصوصی جای گرفته‌اند.
در نقطه مقابل، کمترین میانگین درآمد پولی از حقوق‌بگیری بخش خصوصی در مناطق شهری استان سیستان و بلوچستان با رقم ۳۰۵۸۸ هزار ریال به ثبت رسیده است. همچنین خانوارهای شهری استان کهگیلویه و بویراحمد با ۳۲۴۱۶ هزار ریال و استان آذربایجان غربی با ۳۴۱۲۶ هزار ریال در میان مناطقی قرار دارند که بازده نقدی اشتغال در بخش خصوصی برای آن‌ها به مراتب پایین‌تر از میانگین کشوری بوده است.
الگوی درآمدی حقوق‌بگیری در بخش عمومی و دولتی
در ساختار اشتغال دولتی و نهادهای وابسته، متوسط درآمد سالانه خانوار شهری از حقوق‌بگیری عمومی در بخش نقدی ۳۵۲۰۸ هزار ریال و در بخش غیرپولی ۶۵۷۸ هزار ریال در سطح کشور برآورد شده است. توزیع این شاخص در استان‌ها رفتاری کاملاً متفاوت با بخش خصوصی دارد؛ به‌طوری‌که بیشترین درآمد پولی بخش عمومی متعلق به استان سیستان و بلوچستان با ۶۳۸۲۲ هزار ریال و استان خراسان شمالی با ۶۲۴۸۴ هزار ریال است. استان کهگیلویه و بویراحمد نیز با ۶۰۷۹۴ هزار ریال و بوشهر با ۵۹۹۸۸ هزار ریال در رده‌های بالای عایدی عمومی قرار گرفته‌اند.
بررسی پایگاه‌های تخصصی آمار نشان می‌دهد که پایین‌ترین سطح درآمد حاصل از مزدبگیری عمومی در سال ۱۳۹۵ به استان قزوین با ۱۹۷۹۵ هزار ریال، آذربایجان غربی با ۲۱۲۶۷ هزار ریال و زنجان با ۲۱۷۷۷ هزار ریال مربوط بوده است. از سوی دیگر، مزایای غیرپولی کارمندی در استان هرمزگان با ۱۲۵۹۸ هزار ریال و کهگیلویه و بویراحمد با ۱۱۴۹۵ هزار ریال بالاترین ارقام ثبت‌شده کشور را تشکیل داده‌اند.
سهم حاشیه‌ای تعاونی‌ها در دریافتی خانوارها
بخش تعاونی در مقایسه با دو رکن دیگر سهم بسیار ناچیزی در درآمد سالانه خانوارها دارد. طبق ارقام مندرج در جدول، میانگین کشوری درآمد پولی حاصل از تعاونی‌ها تنها ۱۱۲ هزار ریال و ارزش غیرپولی آن ۳۶ هزار ریال است. در ۱۵ استان کشور دریافتی پولی از این حوزه صفر ثبت شده و تنها در مناطقی نظیر هرمزگان با ۷۲۵ هزار ریال، خراسان جنوبی با ۶۲۷ هزار ریال و بوشهر با ۵۵۵ هزار ریال ارقام قابل اعتنایی به چشم می‌خورد. گزارش‌های مستند آمارفکت نیز گویای اثرگذاری محدود نهادهای تعاونی بر سبد معیشت نقدی حقوق‌بگیران است.
بینش آماری درباره ترکیب درآمدهای کارمزدی
تحلیل مقایسه‌ای متغیرها آشکار می‌سازد که ترکیب دستمزد خانوارهای شهری متناسب با بافت اقتصادی استان‌ها تفاوت‌های بنیادینی دارد. در قطب‌های صنعتی و اداری مرکزی مانند تهران با مجموع درآمد پولی حقوق‌بگیری ۱۱۷۱۶۷ هزار ریال و البرز با مجموع ۹۹۱۸۳ هزار ریال، بخش خصوصی منبع مسلط امرار معاش است. در مقابل، در استان‌های مرزی و کمتر صنعتی مانند سیستان و بلوچستان و کهگیلویه و بویراحمد، عواید ناشی از نهادهای عمومی سهمی تا دو برابر بخش خصوصی را در بودجه خانوار به خود اختصاص داده است.
آمارها و مطالب مرتبط
آمارهای مرتبط
آمارهای مشابه در همین حوزه
ارز و طلا
آمار قیمت طلا 18 عیار (سال 1393-1404)
مشاهده آمار
شاخص های اقتصاد کلان
آمار متوسط قیمت لپه در مناطق شهری ایران
مشاهده آمار
شاخص های اقتصاد کلان
آمار سهم جمعیت زیر خط فقر مطلق در ایران
مشاهده آمار
شاخص های اقتصاد کلان
آمار میزان جریمه کارفرمایان متخلف در خصوص اشتغال غیر مجاز اتباع (سال 1401-1400)
مشاهده آمار