آمار متوسط انواع هزینه های غیرخوراکی سالانۀ یک خانوار شهری در هر دهک (از سال ۱۳۷۴ تا ۱۴۰۳)

بررسی آمارهای ثبت‌شده از وضعیت بودجه خانوار در ایران طی بازه زمانی ۱۳۷۴ تا ۱۴۰۳، تغییرات ارقام مربوط به متوسط انواع هزینه‌های غیرخوراکی سالانه یک خانوار شهری در هر یک از دهک‌های درآمدی را به نمایش می‌گذارد. این شاخص نمایانگر مخارج صرف‌شده برای نیازهای اساسی غیرمعیشتی از قبیل مسکن، بهداشت، آموزش، حمل‌ونقل و سایر خدمات ضروری در مناطق شهری کشور است.

در سال ۱۳۷۴، میانگین هزینه غیرخوراکی سالانه برای دهک اول معادل ۱۰۲۹.۹۴ هزار ریال و برای دهک دهم برابر با ۱۸۶۳۶.۰۷۹ هزار ریال ثبت شده بود که نشان‌دهنده اختلاف رقمی ۱۸.۰۹ برابری میان بالاترین و پایین‌ترین دهک درآمدی در آن برهه است.

تغییرات هزینه‌های غیرخوراکی طی دهه‌های هفتاد و هشتاد

طی دهه ۱۳۷۰ مخارج خانوارها روندی صعودی را تجربه کرد؛ به‌طوری‌که تا سال ۱۳۷۹ هزینه غیرخوراکی دهک اول به ۳۱۱۶.۵۲۸ هزار ریال و دهک دهم به ۵۴۸۵۵.۳۴۲ هزار ریال رسید. در میانه دهه هشتاد و در سال ۱۳۸۵، هزینه غیرخوراکی سالانه خانوار در دهک اول به رقم ۶۶۳۹.۶۹۴ هزار ریال، در دهک پنجم به ۳۰۶۳۹.۰۷۸ هزار ریال و در دهک دهم به ۱۵۹۶۱۷.۶۰۸ هزار ریال بالغ شد.

بر پایه این ارقام، تا پایان سال ۱۳۸۹، متوسط مخارج غیرخوراکی ثبت‌شده برای دهک‌های سوم، هفتم و نهم به ترتیب به ۴۰۰۹۸.۵۵۷، ۸۷۱۱۵.۷۸۶ و ۱۴۳۴۱۵.۰۱۱ هزار ریال افزایش یافت که نشان‌دهنده شتاب‌گیری ارقام اسمی در تمامی ردیف‌های درآمدی بود.

شتاب رشد ارقام ریالی در دهه‌های نود و چهارصد

با ورود به دهه ۱۳۹۰ رشد شاخص‌ها ابعاد متفاوتی به خود گرفت؛ رقم ثبت‌شده برای دهک اول در سال ۱۳۹۵ به ۴۷۴۹۳ هزار ریال و برای دهک دهم به ۶۶۶۵۶۰ هزار ریال رسید. با بررسی تخصصی‌تر گزارش‌ها و تحلیل مجموعه داده‌های آمارفکت، مشخص می‌شود که جهش‌های ریالی در سال‌های پایانی این دهه شتاب دوچندانی داشته‌اند.