آمار متوسط انواع هزینه‌های غیرخوراکی سالانۀ یک خانوار شهری در هر دهک (از سال ۱۳۷۴ تا ۱۳۹۸)

بررسی متوسط انواع هزینه های غیر خوراکی سالانه ی یک خانوار شهری در هر یک از دهک‌های درآمدی، تصویری از تحولات اقتصادی و الگوی مصرف جامعه شهری ایران در بازه زمانی سال‌های ۱۳۷۴ تا ۱۳۹۸ ارائه می‌دهد. این داده‌ها که توسط مرکز آمار ایران گردآوری شده‌اند، نشان‌دهنده تغییرات مداوم در سبد هزینه‌ای خانواده‌ها طی دو دهه و نیم گذشته است.

در طول این دوره ۲۵ ساله، هزینه‌های غیرخوراکی خانوار شهری رشد چشمگیری را تجربه کرده است. به عنوان مثال، در حالی که متوسط هزینه غیرخوراکی دهک اول در سال ۱۳۷۴ معادل ۱۰۲۹.۹۴ واحد بوده، این رقم در پایان دوره یعنی سال ۱۳۹۸ به ۵۶۷۸۲ رسیده است. همچنین در دهک دهم به عنوان پردرآمدترین گروه، هزینه‌ها از ۱۸۶۳۶.۰۷۹ در سال ۱۳۷۴ به ۱۱۰۹۰۷۶ در سال ۱۳۹۸ افزایش یافته است.

روند صعودی هزینه‌های غیرخوراکی در دهک‌های درآمدی

داده‌های موجود در وب‌سایت آمار نشان می‌دهد که شکاف میان دهک‌های درآمدی در بخش هزینه‌های غیرخوراکی طی این سال‌ها حفظ شده و در برخی مقاطع زمانی شدت گرفته است. رشد هزینه‌ها در تمام دهک‌ها دیده می‌شود، اما میزان این افزایش در دهک‌های نهم و دهم بسیار ملموس‌تر است. برای تحلیل دقیق‌تر می‌توان به بخش‌های تخصصی آمارفکت مراجعه کرد که روند این تغییرات را به تفکیک دهک‌ها در سال‌های میانی مانند ۱۳۸۵ و ۱۳۹۵ به خوبی بازتاب داده است.

در سال ۱۳۹۰، هزینه‌های غیرخوراکی دهک پنجم به ۷۰۶۴۸.۲۷۷ واحد رسید، در حالی که همین هزینه برای دهک ششم در همان سال ۸۵۴۷۰.۱۲۹ بوده است. این روند افزایشی در تمامی دهک‌ها ادامه داشته و در سال ۱۳۹۸، دهک پنجم هزینه‌ای معادل ۲۴۲۵۰۲ و دهک ششم رقمی معادل ۲۹۰۲۴۲ را به ثبت رسانده‌اند که نشان‌دهنده تداوم فشارهای هزینه‌ای غیرخوراکی بر خانوارهاست.

بینش آماری و جمع‌بندی تحلیل

بر اساس شواهد آماری، سهم و ارزش هزینه‌های غیرخوراکی خانوار شهری از سال ۱۳۷۴ تا ۱۳۹۸ همواره روندی صعودی داشته است. جهش‌های عددی ثبت شده در سال‌های انتهایی این بازه، به‌ویژه در سال‌های ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸، نشان‌دهنده تغییرات گسترده در مقیاس عددی سبد هزینه‌ای خانوار است. به طوری که در دهک دهم، هزینه از ۹۴۳۲۵۴ در سال ۱۳۹۷ به ۱۱۰۹۰۷۶ در سال ۱۳۹۸ رسیده است.