آمار هزینه‌های خوراکی و غیرخوراکی یک خانوار شهری قم (1395)

بررسی آمار هزینه‌های خوراکی و غیرخوراکی یک خانوار شهری قم در سال ۱۳۹۵ نشان‌دهنده تفاوت چشمگیر سطح مصرف در میان طبقات مختلف اقتصادی این استان است. این آمار رسمی که برگرفته از طرح آمارگیری هزینه و درآمد خانوارهای شهری در مناطق شهری استان قم است، مخارج زندگی خانوارها را در ده طبقه هزینه‌ای دسته‌بندی کرده و نمایی دقیق از هزینه‌کرد واقعی ساکنان این استان به دست می‌دهد.

بر پایه این بررسی، کمترین میزان متوسط هزینه مربوط به طبقه ۷۵۰۰۰ هزار ریال و کمتر است که رقمی معادل ۵۱,۹۳۱ هزار ریال (حدود ۵ میلیون و ۱۹۳ هزار تومان) را به ثبت رسانده است. در نقطه مقابل، خانوارهای واقع در بالاترین طبقه یعنی ۶۰۰۰۰۰ هزار ریال و بیشتر، به طور میانگین سالانه بالغ بر ۸۱۳,۱۵۳ هزار ریال (بیش از ۸۱ میلیون و ۳۱۵ هزار تومان) صرف هزینه‌های کل زندگی خود کرده‌اند که اختلافی بیش از ۱۵ برابر را بین این دو طبقه نشان می‌دهد.

توزیع مصارف در طبقات درآمدی پایین و میانی

در طبقات ابتدایی جدول هزینه‌ای استان قم، مخارج سالانه به تدریج افزایش می‌یابد؛ به گونه‌ای که در بازه ۷۵۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰۰ هزار ریال متوسط هزینه به ۸۹,۲۷۳ هزار ریال می‌رسد و در بازه ۱۰۰۰۰۰ تا ۱۲۰۰۰۰ هزار ریال برابر با ۱۱۰,۹۲۵ هزار ریال ثبت شده است. این روند افزایشی در گروه ۱۲۰۰۰۰ تا ۱۶۵۰۰۰ هزار ریال رقم ۱۴۴,۳۹۵ هزار ریال و در طبقه ۱۶۵۰۰۰ تا ۱۹۵۰۰۰ هزار ریال عدد ۱۷۹,۱۳۲ هزار ریال را نشان می‌دهد که گویای تغییر پیوسته الگوی مصارف است.

طبق ارزیابی‌های پایگاه تحلیلی آمار، طبقات میانی جامعه شهری قم نقشی تعیین‌کننده در سنجش سطح رفاه عمومی دارند. برای نمونه در گروه هزینه‌ای ۱۹۵۰۰۰ تا ۲۷۰۰۰۰ هزار ریال، میانگین هزینه به ۲۳۱,۵۲۵ هزار ریال رسیده و در بازه ۲۷۰۰۰۰ تا ۳۶۰۰۰۰ هزار ریال این رقم سطح ۳۰۷,۲۹۸ هزار ریال را ثبت کرده است. این اعداد نشان می‌دهند که بخش قابل توجهی از خانوارهای شهری در محدوده‌های متوسط هزینه‌ای قرار داشته و مخارج اساسی خود را در این سطوح مدیریت کرده‌اند.

روند مخارج در دهک‌ها و طبقات پرهزینه

با گذر از طبقات میانی به سوی گروه‌های پردرآمدتر شهری، جهش معناداری در شاخص‌های آماری به چشم می‌خورد. در بازه هزینه‌ای ۳۶۰۰۰۰ تا ۴۸۰۰۰۰ هزار ریال، متوسط مخارج یک خانوار شهری به ۴۱۷,۶۲۱ هزار ریال می‌رسد و در گروه بعدی یعنی ۴۸۰۰۰۰ تا ۶۰۰۰۰۰ هزار ریال، میانگین پرداختی به رقم ۵۴۰,۶۸۰ هزار ریال افزایش پیدا می‌کند.

بررسی‌های منتشر شده در وب‌سایت آمارفکت نیز موید آن است که بیشترین شیب صعودی هزینه‌ها هنگام ورود به بالاترین طبقه مصرفی رخ می‌دهد؛ جایی که با عبور از آستانه ۶۰۰۰۰۰ هزار ریال، میانگین مخارج به ۸۱۳,۱۵۳ هزار ریال جهش می‌یابد. این فاصله زیاد نشان‌دهنده تمرکز اقلام غیرخوراکی متنوع، تفریحات، بهداشت و خدمات رفاهی باکیفیت‌تر در سبد خانوارهای پرهزینه است.

بینش آماری و تحلیل ساختار هزینه‌ها

تحلیل داده‌های آماری هزینه‌های خوراکی و غیرخوراکی یک خانوار شهری قم بیانگر الگوی پلکانی و فاصله‌دار در توزیع منابع مصرفی است. در حالی که خانوارهای کم‌هزینه ناچار به تمرکز بر اقلام ضروری و خوراکی بوده‌اند، گروه‌های بالاتر با میانگین ۸۱۳,۱۵۳ هزار ریال سهم عمده‌ای از بودجه خود را به خدمات و کالاهای بادوام اختصاص داده‌اند. این توزیع آماری معیار معتبری برای شناخت توان خرید اقشار گوناگون شهری قم در اواسط دهه نود به شمار می‌رود.

آمارها و مطالب مرتبط

• آمار متوسط هزینه خوراکی خانوار در کشور (از سال 1353 تا 1403)
• آمار هزینه کل خانوار در کشور (از سال 1353 تا 1403)
• آمار متوسط هزینه سالانه خانوار کشور به تفکیک دهک ها (از سال 1372 تا 1398)