آمار هزینه‌های خوراکی و غیرخوراکی یک خانوار شهری تهران (1395)

بررسی ساختار مصرفی در پایتخت کشور نشان می‌دهد که وضعیت هزینه‌های خوراکی و غیرخوراکی یک خانوار شهری تهران 1395 در طبقات مختلف درآمدی و مصرفی با شکاف‌های قابلی روبه‌رو بوده است. داده‌های رسمی مرکز آمار ایران توزیع هزینه‌های سالانه خانوارها را در ده طبقه هزینه‌ای تفکیک کرده است تا الگوی هزینه‌کرد سالانه در این کلان‌شهر مشخص شود.

مطابق با این آمار، متوسط هزینه خانوارهایی که در پایین‌ترین طبقه هزینه‌ای قرار داشته‌اند یعنی طبقه 75000 هزار ریال و کمتر، معادل 40883 هزار ریال در سال ثبت شده است؛ این در حالی است که در بالاترین طبقه یعنی هزینه‌های 600000 هزار ریال و بیشتر، متوسط مخارج خانوار به رقم 922289 هزار ریال در سال می‌رسد.

بررسی طبقات میانی مخارج خانوارهای تهرانی

در بخش میانی گروه‌های بودجه‌ای، خانوارهای واقع در دامنه 75000 تا 100000 هزار ریال به طور متوسط سالانه 86356 هزار ریال هزینه کرده‌اند. این میزان برای گروه هزینه‌ای 100000 تا 120000 هزار ریال به 110132 هزار ریال و برای طبقه 120000 تا 165000 هزار ریال به رقم 145227 هزار ریال ارتقا یافته است.

بر اساس این پایگاه‌های آمار رسمی، خانوارهایی که در طبقه مصرفی 165000 تا 195000 هزار ریال جای گرفته‌اند، متوسط هزینه سالانه‌ای برابر با 178256 هزار ریال را به ثبت رسانده‌اند. همچنین در گروه 195000 تا 270000 هزار ریال، متوسط مخارج کلی با شیبی پیوسته افزایش یافته و به 231134 هزار ریال بالغ شده است.

شکاف هزینه در دهک‌های پردرآمد پایتخت

حرکت به سوی دهک‌های بالای مصرفی، سرعت رشد اقلام مالی مصرف‌شده توسط خانوار را بیشتر نمایان می‌سازد. در گروه هزینه‌ای 270000 تا 360000 هزار ریال، رقم میانگین ثبت‌شده 308600 هزار ریال است. این شاخص در طبقه 360000 تا 480000 هزار ریال به 417650 هزار ریال و در رده 480000 تا 600000 هزار ریال به 531367 هزار ریال در سال می‌رسد.

بررسی تطبیقی داده‌ها در وب‌سایت آمارفکت آشکار می‌کند که تفاوت بین طبقه نهم یعنی دامنه 480000 تا 600000 هزار ریال با بالاترین گروه هزینه‌ای، جهشی بیش از 390922 هزار ریال دارد و نشان‌دهنده تمرکز بالای مصرف در گروه نهایی است.

بینش آماری و جمع‌بندی تحلیل

مقایسه ارقام کمترین و بیشترین گروه هزینه‌ای بازتابی روشن از گستره نابرابری در مصرف سالانه است. نسبت میانگین هزینه خانوارها در طبقه 600000 هزار ریال و بیشتر در مقایسه با طبقه 75000 هزار ریال و کمتر، حاکی از اختلافی بیش از 22.5 برابری در سبد مصرفی است.

در نهایت، متغیرهای ثبت‌شده در سال 1395 برای مناطق شهری تهران منعکس‌کننده پلکانی بودن و پیوستگی صعودی هزینه‌های یک خانوار است؛ جایی که میانگین‌های هزینه‌ای در هر رده، نشان‌دهنده حجم و ارزش وزنی کالاها و خدمات تامین‌شده در طول دوره آماری مشخص است.