روند نرخ باروری کل در ایران و هدف‌گذاری برنامه هفتم توسعه

نرخ باروری کل (تعداد متوسط فرزندانی که یک زن در طول دوره باروری خود به دنیا می‌آورد) یکی از حیاتی‌ترین شاخص‌های جمعیتی برای سنجش پویایی و آینده ساختار سنی هر کشور است. بررسی داده‌های رسمی نشان می‌دهد که ایران طی سال‌های اخیر با چالش کاهش مستمر این نرخ روبه‌رو بوده است.

روند نزولی نرخ باروری کل از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳

بر اساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، نرخ باروری کل در ایران از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ روندی کاهشی را تجربه کرده است. در سال ۱۴۰۰، این شاخص برابر با ۱.۵۸ فرزند به ازای هر زن بود که در سال ۱۴۰۱ به ۱.۵۴ فرزند کاهش یافت. این میزان در سال ۱۴۰۲ نیز روی رقم ۱.۵۴ فرزند ثابت ماند، اما در سال ۱۴۰۳ با افت مجدد به ۱.۴۴ فرزند رسید که نشان‌دهنده تعمیق چالش‌های جمعیتی و فاصله گرفتن از سطح جانشینی است.

هدف‌گذاری و پیش‌بینی برنامه هفتم توسعه برای سال ۱۴۰۷

در نقطه مقابل وضعیت فعلی، برنامه توسعه هفتم هدف‌گذاری قابل‌توجهی برای افزایش فرزندآوری در نظر گرفته است. بر اساس پیش‌بینی و اهداف این سند بالادستی، نرخ باروری کل در کشور تا سال ۱۴۰۷ باید به ۲.۵ فرزند به ازای هر زن ارتقا پیدا کند؛ هدفی که دستیابی به آن مستلزم رشد چشمگیر شاخص باروری نسبت به سطح ۱.۴۴ فرزند فعلی خواهد بود.

جمع‌بندی

آمارهای ارائه شده نشان‌دهنده کاهش پیوسته نرخ باروری کل در سال‌های اخیر تا سطح ۱.۴۴ فرزند در سال ۱۴۰۳ است. مقایسه این آمار با هدف ۲.۵ فرزند در برنامه هفتم توسعه تا سال ۱۴۰۷، حاکی از فاصله معنادار میان وضعیت کنونی و شاخص‌های مطلوب سیاستی در حوزه جمعیت است.