بررسی آمارهای یونسکو نشان میدهد ایران در کنار کشورهایی چون آلمان، ژاپن و آمریکا به برابری کامل جنسیتی (عدد ۱) در ثبتنام مقطع ابتدایی دست یافته است.
شاخص برابری جنسیتی در آموزش ابتدایی یکی از معیارهای کلیدی توسعه پایدار و عدالت اجتماعی در هر کشور به شمار میرود. این شاخص که نشاندهنده نسبت ثبتنام دختران به پسران در مدارس ابتدایی است، وضعیت دسترسی کودکان به آموزش پایه را بدون تبعیض جنسیتی ارزیابی میکند. بر اساس آخرین دادههای منتشر شده توسط یونسکو، کشورهای مختلف جهان در مسیر دستیابی به این برابری در موقعیتهای متفاوتی قرار دارند.
کشورهای دارای برابری کامل جنسیتی در آموزش ابتدایی
تحلیل آمارهای جهانی نشان میدهد که گروهی از کشورها توانستهاند به برابری کامل (عدد ۱) در نسبت ثبتنام دختران و پسران در مقطع ابتدایی دست یابند. جمهوری اسلامی ایران در کنار کشورهای توسعهیافتهای نظیر آلمان، ژاپن، هلند، بریتانیا و ایالات متحده آمریکا موفق به ثبت شاخص ۱ شده است که نشاندهنده دسترسی کاملاً برابر دختران و پسران به آموزش ابتدایی در این مناطق است.
تفاوتهای جهانی؛ از نسبت بیشتر دختران تا غلبه ثبتنام پسران
در برخی از کشورها، این شاخص به نفع دختران سنگینی میکند؛ به طوری که در سوئد شاخص برابری جنسیتی به ۱.۰۷، در چین به ۱.۰۲ و در قطر به ۱.۰۱ رسیده است که نشاندهنده حضور بیشتر دختران نسبت به پسران در مقطع ابتدایی است. در مقابل، در کشورهایی مانند سورینام با شاخص بسیار پایین ۰.۲۵ و پاکستان با شاخص ۰.۸۷، میزان ثبتنام پسران به طور چشمگیری بیشتر از دختران است که نشاندهنده وجود شکاف جنسیتی در دسترسی به آموزش در این مناطق است.
روند تاریخی بهبود شاخص برابری جنسیتی در ایران
بررسی روند تاریخی این شاخص در ایران نشاندهنده یک جهش و بهبود مستمر طی دهههای گذشته است. در سال ۱۳۵۰، شاخص برابری جنسیتی ثبتنام ابتدایی در ایران معادل ۰.۵۹ بود که نشاندهنده محرومیت شدید دختران از تحصیل در مقایسه با پسران بود. با این حال، این روند در طول سالها صعودی بوده و در سال ۱۳۹۱ به اوج خود یعنی ۱.۰۷ رسید و در نهایت در سال ۱۳۹۷ روی عدد ۱ (برابری کامل) تثبیت شد.
جمعبندی
دستیابی ایران به شاخص برابری جنسیتی ۱ در مقطع ابتدایی، نشاندهنده موفقیت سیاستهای آموزشی کشور در حذف شکاف جنسیتی و ایجاد فرصتهای برابر تحصیلی برای دختران و پسران است. حفظ این دستاورد و تلاش برای ارتقای کیفیت آموزشی در تمامی مناطق کشور، گام بعدی در جهت توسعه پایدار آموزشی خواهد بود.
